Contact: clifa@clifa.nl -- Koningin Julianaweg 10, 1502 DZ Zaandam - telefoon: 075-6472500

Familieparticipatie


Hoe familie en andere bekenden uit het netwerk in de organisatie kunnen bijdragen aan het welbevinden van hun naaste kan in de visie op familieparticipatie worden beschreven. Omgekeerd hebben ook familieleden een opvatting over de rol die de organisatie heeft in het welbevinden van hun naaste. Deze opvattingen zijn aan verandering onderhevig. Zeker in tijden van beperkte financiële middelen, tekort aan beroepskrachten en grotere vraag naar individuele ondersteuning. Een visie op welzijn in het algemeen en familieparticipatie in het bijzonder biedt een duidelijk kader. De cliënt en zijn familie weten hoe de organisatie over familieparticipatie denkt en kunnen dit laten meewegen in hun keuze voor een zorgcentrum.
De kunst is om de veranderende opvattingen op een eerlijke en open manier met elkaar te bespreken en bij elkaar te brengen. Het gaat hierbij om het managen van verwachtingen, zonder dat het eenrichtingsverkeer wordt. Het uitgangspunt is dat een cliënt allerlei informele relaties onderhoudt die voor hem of haar van belang zijn. Voor de zorgorganisatie is het van belang om deze betekenisvolle relaties te erkennen en respecteren en om daar ruimte voor te bieden. Voor de medewerkers is het belangrijk om de familieleden, buren en vrienden te waarderen, te begrijpen, te ondersteunen en te stimuleren.


Over wie gaat het?
Familieparticipatie gaat over meer dan alleen familieleden. De blik richt zich bij familieparticipatie ook op andere bekenden uit het sociale netwerk. Familieparticipatie is iets anders dan mantelzorg. Mantelzorg gaat over langdurige en intensieve zorg voor de naaste. Vaak is het de partner van de cliënt of één of meerdere (klein)kinderen. Maar ook één van de andere familieleden of buren kan mantelzorger zijn. Mantelzorgers kunnen behoorlijk (over)belast zijn (geraakt) door de intensieve zorgverlening.


Wat is de rol van familie?
Als mensen verhuizen naar een zorgorganisatie blijven familieleden een belangrijke rol spelen in hun leven. Familieleden zijn in eerste instantie expert: zij weten veel over de wensen en behoeften van de cliënt. Familieleden zijn daarnaast partner in zorg, medezorgverlener of collega. Ze verlenen diverse zorgtaken, variërend van het regelen en coördineren van zorg tot en met verzorgende of zelfs verpleegkundige handelingen. Ze zijn mogelijk ook zelf een hulpvrager als ze overbelast (dreigen te) raken of vragen hebben over de manier van zorgverlening. Ze blijven echter altijd de partner, het kind of de vriend, oftewel degene met de persoonlijke relatie die ze met elkaar hadden voordat er sprake was van een ziekte of beperking.
Om het samenspel met familie goed neer te zetten is aandacht nodig voor al deze rollen.